Για πολλές γυναίκες και ζευγάρια, το σεξ κατά την περίοδο παραμένει ένα θέμα που περιβάλλεται από σιωπή, αμηχανία ή μύθους που περνούν από γενιά σε γενιά. Παρότι πρόκειται για μια απολύτως φυσιολογική σωματική εμπειρία, η έμμηνος ρύση έχει συνδεθεί για πολύ καιρό με την ιδέα μιας «παύσης» από την οικειότητα, σαν το γυναικείο σώμα να πρέπει να μπαίνει σε παρένθεση για λίγες ημέρες κάθε μήνα. Στην πραγματικότητα, το σώμα δεν σταματά, η επιθυμία δεν εξαφανίζεται αυτόματα και η σύνδεση ανάμεσα στους συντρόφους δεν ακολουθεί ένα ημερολόγιο που επιβάλλει ο εμμηνορροϊκός κύκλος. Όλο και περισσότερες μελέτες στον τομέα της σεξουαλικής υγείας δείχνουν ότι το σεξ κατά την περίοδο είναι ασφαλές για τις περισσότερες υγιείς γυναίκες και, για ορισμένες, μπορεί να προσφέρει ακόμη και ουσιαστικά οφέλη, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά.
Η περίοδος δεν είναι ασθένεια, δεν είναι κατάσταση «ακαθαρσίας» και δεν αποτελεί από μόνη της κίνδυνο. Είναι μια φυσική βιολογική διαδικασία κατά την οποία η μήτρα αποβάλλει το ενδομήτριο όταν δεν προκύπτει εγκυμοσύνη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το να μιλάμε για σεξ στην περίοδο σημαίνει να μιλάμε για σωματική αυτονομία, για το να ακούτε τις ανάγκες σας και για μια υγιή σχέση με το ίδιο σας το σώμα. Η σεξουαλική επιθυμία δεν ακολουθεί σταθερούς κανόνες, ενώ τα ορμονικά επίπεδα κατά τη διάρκεια της περιόδου μπορούν να επηρεάσουν τη λίμπιντο με διαφορετικό τρόπο από γυναίκα σε γυναίκα.
Τι συμβαίνει στο σώμα κατά την περίοδο και πώς επηρεάζεται η σεξουαλική επιθυμία
Σε ορμονικό επίπεδο, οι πρώτες ημέρες της περιόδου χαρακτηρίζονται από χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης, ορμονών που πέφτουν απότομα μετά την ωχρινική φάση. Αυτή η πτώση ευθύνεται για την έναρξη της αιμορραγίας, αλλά και για μια σειρά από συναισθηματικά και σωματικά συμπτώματα. Ενδιαφέρον είναι ότι, όσο προχωρά η περίοδος, τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν ξανά να ανεβαίνουν, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή αύξηση της λίμπιντο, ιδιαίτερα στο δεύτερο μισό της περιόδου.
Για ορισμένες γυναίκες, η περίοδος συνοδεύεται από κόπωση, κράμπες και δυσφορία, κάτι που κάνει την ιδέα του σεξ καθόλου ελκυστική. Για άλλες, όμως, η αυξημένη αιμάτωση στην περιοχή της λεκάνης και η μεγαλύτερη ευαισθησία των γεννητικών οργάνων μπορούν να ενισχύσουν τη σεξουαλική απόλαυση. Η κλειτορίδα και ο κόλπος μπορεί να γίνουν πιο ευαίσθητα, ενώ η φυσική λίπανση είναι συχνά πιο άφθονη, γεγονός που μπορεί να μειώσει τη δυσφορία κατά τη διείσδυση.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι δεν υπάρχει μία «σωστή απάντηση». Η επιθυμία ή η απουσία επιθυμίας κατά την περίοδο είναι απόλυτα έγκυρη και στις δύο περιπτώσεις. Η πίεση να κάνετε σεξ ή, αντίθετα, να το αποφεύγετε εντελώς, μπορεί να δημιουργήσει περιττή ένταση μέσα στη σχέση. Η ανοιχτή επικοινωνία και ο σεβασμός των προσωπικών ορίων είναι ουσιαστικά.
Σεξ κατά την περίοδο και πόνοι περιόδου: τι δείχνουν οι μελέτες
Μια λιγότερο γνωστή, αλλά επιστημονικά τεκμηριωμένη πτυχή είναι η σχέση ανάμεσα στον οργασμό και την ανακούφιση από τους πόνους της περιόδου. Κατά τον οργασμό, το σώμα απελευθερώνει ενδορφίνες και ωκυτοκίνη, ουσίες με φυσική αναλγητική δράση. Οι ενδορφίνες λειτουργούν σαν παυσίπονα που παράγει ο ίδιος ο οργανισμός, μειώνοντας την αίσθηση του πόνου, συμπεριλαμβανομένων και των κραμπών της μήτρας.
Αρκετές μελέτες στον τομέα της νευροενδοκρινολογίας υποδηλώνουν ότι ο οργασμός μπορεί να μειώσει την ένταση των πόνων περιόδου σε ορισμένες γυναίκες, είτε επιτυγχάνεται μέσω σεξ με σύντροφο είτε μέσω αυνανισμού. Οι ρυθμικές συσπάσεις της μήτρας κατά τον οργασμό μπορεί επίσης να βοηθήσουν στην ταχύτερη αποβολή του εμμηνορροϊκού αίματος, συντομεύοντας τη διάρκεια της περιόδου για κάποιες γυναίκες.
Φυσικά, αυτή η επίδραση δεν είναι καθολική. Για γυναίκες που υποφέρουν από σοβαρή δυσμηνόρροια, ενδομητρίωση ή άλλες γυναικολογικές παθήσεις, το σεξ κατά την περίοδο μπορεί να είναι άβολο ή ακόμη και επώδυνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι σημαντικό η απόφαση να βασίζεται στην πραγματική σωματική κατάσταση και όχι στις κοινωνικές προσδοκίες ή στην επιθυμία του συντρόφου.
Ασφάλεια, υγιεινή και οι πραγματικοί κίνδυνοι που συνδέονται με το σεξ στην περίοδο
Ένας από τους συχνότερους μύθους είναι ότι το σεξ κατά την περίοδο είναι επικίνδυνο. Από ιατρική άποψη, για μια υγιή γυναίκα, το κολπικό σεξ κατά την περίοδο δεν είναι από μόνο του επικίνδυνο. Ωστόσο, υπάρχουν μερικά σημαντικά σημεία που αξίζει να λάβετε υπόψη.
Πρώτον, ο κίνδυνος μετάδοσης σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων μπορεί να είναι ελαφρώς αυξημένος κατά την περίοδο, επειδή το αίμα αποτελεί μέσο μέσω του οποίου ορισμένοι ιοί, όπως ο HIV ή οι ηπατίτιδες, μπορούν να μεταδοθούν πιο εύκολα. Γι’ αυτό, η χρήση προφυλακτικού παραμένει σημαντική, ειδικά σε μη αποκλειστικές σχέσεις ή όταν η κατάσταση υγείας των συντρόφων δεν είναι γνωστή.
Δεύτερον, παρότι η πιθανότητα είναι μικρότερη, εγκυμοσύνη μπορεί να προκύψει και κατά τη διάρκεια της περιόδου, ιδιαίτερα σε γυναίκες με σύντομους ή ακανόνιστους κύκλους. Τα σπερματοζωάρια μπορούν να επιβιώσουν στο γυναικείο γεννητικό σύστημα έως και πέντε ημέρες, ενώ η ωορρηξία μπορεί να συμβεί νωρίτερα από όσο υπολογίζεται. Για αυτόν τον λόγο, η περίοδος δεν πρέπει να θεωρείται μέθοδος αντισύλληψης.
Η υγιεινή είναι ένα ακόμη ζήτημα που αναφέρεται συχνά. Το σεξ στην περίοδο μπορεί να είναι πιο «ακατάστατο», όμως αυτό σχετίζεται περισσότερο με την ψυχολογική άνεση παρά με κάποιον ιατρικό κίνδυνο. Μια πετσέτα, ένα ντους πριν ή μετά και η ανοιχτή επικοινωνία με τον σύντροφο μπορούν να μετατρέψουν αυτή την εμπειρία σε κάτι χαλαρό, χωρίς άγχος.
Για γυναίκες που θέλουν οικειότητα κατά την περίοδο χωρίς τον φόβο λεκέδων στα σεντόνια, ο δίσκος περιόδου είναι μια πρακτική και διακριτική λύση. Τοποθετημένος στη βάση του τραχήλου της μήτρας, συλλέγει το εμμηνορροϊκό αίμα χωρίς να καταλαμβάνει τον κολπικό σωλήνα, κάτι που τον καθιστά συμβατό με το σεξ με διείσδυση. Όταν επιλέγεται και χρησιμοποιείται σωστά, ο δίσκος περιόδου μπορεί να αποτρέψει τις διαρροές κατά την ερωτική επαφή, προσφέροντας ασφάλεια και άνεση, χωρίς να επηρεάζει τις αισθήσεις ή την εγγύτητα ανάμεσα στους συντρόφους.
Η συναισθηματική και σχεσιακή διάσταση του σεξ κατά την περίοδο
Πέρα από τη βιολογία, το σεξ κατά την περίοδο έχει και μια σημαντική συναισθηματική διάσταση. Για πολλές γυναίκες, η αποδοχή της οικειότητας σε αυτή τη φάση μπορεί να συμβάλει σε μια πιο υγιή σχέση με το σώμα τους. Η περίοδος συνοδεύεται συχνά από αισθήματα ντροπής ή από την ιδέα ότι το σώμα είναι «λιγότερο επιθυμητό». Ένας σύντροφος που προσφέρει αποδοχή, υπομονή και αυθεντική επιθυμία μπορεί να βοηθήσει στην αποδόμηση αυτών των αρνητικών πεποιθήσεων.
Σε σταθερές σχέσεις, το σεξ κατά την περίοδο μπορεί να γίνει χώρος ευαλωτότητας και βαθιάς σύνδεσης. Το γεγονός ότι η περίοδος δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως εμπόδιο, αλλά ως φυσικό μέρος της ζωής, μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική οικειότητα και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Από την άλλη πλευρά, είναι εξίσου υγιές οι σύντροφοι να αποδέχονται και τις στιγμές στις οποίες ένας από τους δύο δεν επιθυμεί σεξουαλική επαφή, χωρίς πίεση ή ενοχές.
Πότε είναι καλύτερο να αποφεύγετε το σεξ κατά την περίοδο
Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το σεξ κατά την περίοδο δεν συνιστάται ή δεν είναι άνετο. Ενεργές κολπικές λοιμώξεις, ασυνήθιστα έντονη αιμορραγία, δυνατοί πόνοι ή παθήσεις όπως η ενδομητρίωση μπορεί να κάνουν τη σεξουαλική επαφή δυσάρεστη ή και επώδυνη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η προτεραιότητα στην υγεία και την προσωπική άνεση είναι ουσιαστική.
Επίσης, για ορισμένες γυναίκες, η περίοδος είναι μια φάση απόσυρσης, εσωστρέφειας και ανάγκης για ξεκούραση. Ο σεβασμός αυτού του φυσικού ρυθμού είναι εξίσου έγκυρος με την επιλογή της οικειότητας. Το σεξ δεν είναι υποχρέωση και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μέσο επιβεβαίωσης.
Συμπέρασμα: το σεξ στην περίοδο είναι επιλογή, όχι κανόνας
Το σεξ κατά την περίοδο δεν είναι ούτε υποχρεωτικό ούτε απαγορευμένο. Είναι μια προσωπική επιλογή που σχετίζεται με το σώμα, τη διάθεση, τη σχέση και το επίπεδο άνεσης κάθε γυναίκας. Η σωστή ενημέρωση, χωρίς ντροπή και μύθους, επιτρέπει συνειδητές και υγιείς αποφάσεις. Όταν υπάρχει επιθυμία και τηρούνται οι κανόνες ασφάλειας, το σεξ στην περίοδο μπορεί να είναι μια φυσιολογική, ευχάριστη και ακόμη και ωφέλιμη εμπειρία. Όταν δεν υπάρχει επιθυμία, η άρνηση είναι εξίσου θεμιτή.
Το γυναικείο σώμα δεν χρειάζεται άδεια για να είναι ζωντανό, επιθυμητικό ή ευάλωτο, ούτε καν τις ημέρες που αιμορραγεί.
