ISO 45010: το πρώτο διεθνές πρότυπο για την έμμηνο ρύση και την εμμηνόπαυση στον εργασιακό χώρο. Τι σημαίνει πρακτικά για τους εργοδότες
Στις 7 Σεπτεμβρίου 2026, ο ISO δημοσίευσε ένα πρότυπο για το οποίο κανείς δεν ενδιαφερόταν πριν από πέντε χρόνια. Αν είστε διευθυντής HR, facility manager ή υπεύθυνος υγείας και ασφάλειας στην εργασία, ιδού τι λέει και τι πρέπει να κάνετε με αυτό.
Υπάρχει μια κατηγορία προβλημάτων στον εργασιακό χώρο για την οποία κανείς δεν αναφέρει τίποτα. Δεν εμφανίζονται σε αναφορές HR, δεν φτάνουν σε συναντήσεις, δεν μετατρέπονται σε επίσημα αιτήματα. Μια εργαζόμενη που έχει περίοδο και δεν έχει μαζί της ένα προϊόν υγιεινής δεν συμπληρώνει κάποια φόρμα. Φεύγει από το γραφείο, ψάχνει για φαρμακείο, επιστρέφει μετά από είκοσι λεπτά και δεν λέει σε κανέναν τον λόγο της απουσίας της. Ή αυτοσχεδιάζει με χαρτί υγείας και περνά το υπόλοιπο της ημέρας σκεπτόμενη αυτό αντί για τα καθήκοντά της.
Το πρότυπο που δημοσίευσε ο ISO τον Σεπτέμβριο του 2026 είναι το πρώτο διεθνές έγγραφο που διαπραγματεύεται ακριβώς αυτόν τον τομέα.
Τι είναι το ISO 45010
Ο επίσημος τίτλος είναι ISO 45010:2026, Occupational health and safety management, Menstruation and menopause in the workplace, Guidance. Δηλαδή: διαχείριση υγείας και ασφάλειας στην εργασία, έμμηνος ρύση και εμμηνόπαυση στον εργασιακό χώρο, οδηγίες.
Δημοσιεύθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2026 και αποτελεί μέρος της οικογένειας ISO 45000, της ίδιας οικογένειας στην οποία ανήκει το ISO 45001, το πρότυπο υγείας και ασφάλειας στην εργασία που χρησιμοποιούν ήδη πολλές εταιρείες. Το ISO 45010 δεν το αντικαθιστά. Το συμπληρώνει.
Δύο πράγματα που πρέπει να θυμάστε εξαρχής, επειδή παρεξηγούνται πολύ εύκολα.
Πρώτον: είναι ένας οδηγός, όχι ένα πρότυπο με δυνατότητα πιστοποίησης. Δεν υπάρχει κάποιος έλεγχος (audit) ISO 45010 για να περάσετε και κάποιο πιστοποιητικό για να το βάλετε στο χολ. Είναι ένα σύνολο δομημένων συστάσεων.
Δεύτερον: απευθύνεται σε οργανισμούς οποιουδήποτε μεγέθους και τομέα, και ο ISO έχει συμπεριλάβει ρητά πρόσθετες οδηγίες για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αυτές δηλαδή που δεν έχουν τμήμα υγείας στην εργασία και διαθέτουν ένα άτομο στο HR που κάνει και μισθοδοσία, και προσλήψεις, και όλα τα υπόλοιπα.
Σε ποιους απευθύνεται
Το έγγραφο είναι γραμμένο για τη διοίκηση, τους μάνατζερ, τους επαγγελματίες του HR και τους ειδικούς υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Πρακτικά, για οποιονδήποτε παίρνει αποφάσεις για το πώς μοιάζει μια εργάσιμη ημέρα.
Τι καλύπτει
Το ISO 45010 εξετάζει έξι τομείς: οργανωσιακή κουλτούρα, εσωτερικές πολιτικές, εκπαίδευση μάνατζερ, σχεδιασμός εργασιακού χώρου, μέτρηση απόδοσης και πρακτικές προσαρμογές.
Τι σημαίνει αυτό μεταφρασμένο στη γλώσσα μιας συνηθισμένης εργάσιμης ημέρας:
Κουλτούρα
Αν σε μια ομάδα γίνονται αστεία για την περίοδο ή για τις εξάψεις, κανείς δεν θα ζητήσει τίποτα. Το πρότυπο ξεκινά από την παραδοχή ότι το στίγμα είναι το βασικό πρόβλημα, όχι η έλλειψη καλής θέλησης. Οι άνθρωποι δεν σιωπούν επειδή τους αρνούνται κάτι. Σιωπούν επειδή δεν ρωτούν.
Πολιτικές
Η σύσταση είναι να μην δημιουργήσετε ένα ξεχωριστό έγγραφο, αποκομμένο από όλα τα υπόλοιπα, αλλά να ενσωματώσετε το θέμα στις υπάρχουσες πολιτικές: απουσιολογία, ευέλικτη εργασία, διαφορετικότητα και συμπερίληψη. Και να το αναθεωρείτε περιοδικά, γιατί τα συμπτώματα ενός ατόμου στα 28 και στα 48 δεν είναι τα ίδια.
Εκπαίδευση μάνατζερ
Ένας μάνατζερ που δεν ξέρει τι να απαντήσει, θα απαντήσει λάθος ή θα αποφύγει τη συζήτηση. Όχι από κακία. Από αμηχανία.
Σχεδιασμός εργασιακού χώρου
Εδώ μπαίνει το πρακτικό κομμάτι: πρόσβαση σε καθαρές και ιδιωτικές τουαλέτες, διαθέσιμα προϊόντα περιόδου, υγιεινή απόρριψη, θερμοκρασία, αερισμός, καρέκλες, διαλείμματα κίνησης για καθιστικές θέσεις εργασίας.
Μέτρηση
Χωρίς δεδομένα, οποιαδήποτε πρωτοβουλία παραμένει πρόθεση. Το πρότυπο απαιτεί να γνωρίζετε αν αυτό που κάνατε άλλαξε κάτι.
Πρακτικές προσαρμογές
Ευέλικτο πρόγραμμα, σύντομα μη προγραμματισμένα διαλείμματα όταν τα συμπτώματα το απαιτούν, προσοχή στις νυχτερινές βάρδιες.
Οι αριθμοί πίσω από το πρότυπο
Ο ISO παραθέτει μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το British Standards Institution σε 6.494 γυναίκες από επτά χώρες. Τρία αποτελέσματα αξίζει να συγκρατήσετε:
- 68% θεωρούν ότι ο εργοδότης θα έπρεπε να παρέχει υποστήριξη για θέματα υγείας που σχετίζονται με την έμμηνο ρύση και την εμμηνόπαυση.
- 70% θέλουν σαφείς διαδικασίες από τον εργοδότη, όχι καλή θέληση κατά περίπτωση.
- 60% λένε ότι ο εργοδότης τους δεν συζήτησε ποτέ, με δική του πρωτοβουλία, για υποστήριξη κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης.
Ο τελευταίος αριθμός είναι αυτός που λέει τα περισσότερα. Δεν πρόκειται για άρνηση. Πρόκειται για μια συζήτηση που δεν έγινε ποτέ.
Το κομμάτι που επιλύεται πιο γρήγορα
Από τους έξι τομείς, οι πέντε απαιτούν χρόνο. Η κουλτούρα αλλάζει σε χρόνια. Οι πολιτικές περνούν από εγκρίσεις. Η εκπαίδευση των μάνατζερ προγραμματίζεται. Η μέτρηση προϋποθέτει να έχεις τι να μετρήσεις.
Ένα μόνο επιλύεται σε μια εβδομάδα: η φυσική παροχή.
Ένας διανομέας με σερβιέτες και ταμπόν, τοποθετημένος στην τουαλέτα των γυναικών, επιλύει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα την ημέρα που εγκαθίσταται. Δεν χρειάζεται έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο, δεν χρειάζεται εκπαίδευση, δεν χρειάζεται εσωτερική καμπάνια. Και έχει μια παρενέργεια που κανείς δεν προβλέπει: καθιστά το θέμα ορατό. Ένας διανομέας στον τοίχο λέει, χωρίς να γράφει τίποτα, ότι σε αυτόν τον οργανισμό η έμμηνος ρύση δεν είναι ένα προσωπικό πρόβλημα που λύνεις μόνη σου.
Γι' αυτό, όταν μια εταιρεία μας ρωτάει από πού να ξεκινήσει, η απάντησή μας είναι πάντα η ίδια. Ξεκινήστε από αυτό που μπορείτε να κάνετε αυτόν τον μήνα, όχι από αυτό που θα μπορούσατε να κάνετε τον επόμενο χρόνο.
Τι μπορείτε να κάνετε τις επόμενες τριάντα ημέρες
- Μετρήστε τις τουαλέτες για γυναίκες σε κάθε τοποθεσία. Συνήθως ο αριθμός είναι μικρότερος από όσο πιστεύουν όλοι.
- Ελέγξτε αν υπάρχει πρόσβαση σε προϊόντα περιόδου. Όχι «στη ρεσεψιόν, αν ζητήσει κάποιος». Στην τουαλέτα.
- Ελέγξτε την απόρριψη. Κάδος με καπάκι, σε κάθε καμπίνα. Φαίνεται τετριμμένο. Δεν είναι.
- Ρωτήστε πέντε συναδέλφισσες τι τους λείπει. Μην στείλετε ερωτηματολόγιο σε όλη την εταιρεία. Πέντε συζητήσεις πέντε λεπτών σας δίνουν περισσότερες πληροφορίες από μια φόρμα με σαράντα απαντήσεις.
- Εγκαταστήστε την παροχή και μετρήστε την κατανάλωση για δύο μήνες. Μόνο τότε συζητήστε για πολιτική. Θα έχετε δεδομένα, όχι υποθέσεις.
Τι δεν είναι το ISO 45010
Δεν είναι νομική υποχρέωση. Τα πρότυπα ISO είναι εθελοντικά, εκτός των περιπτώσεων όπου ένα συμβόλαιο, ένας πελάτης ή μια διαδικασία προμηθειών τα ζητά ρητά. Εδώ είναι το ενδιαφέρον κομμάτι για τις εταιρείες που κινούνται τώρα: ακριβώς έτσι άρχισαν να μετρούν και άλλα πρότυπα ISO. Μέσω διαγωνισμών και απαιτήσεων από πελάτες, όχι μέσω νόμου.
Δεν είναι θέμα μόνο για την εμμηνόπαυση. Το έγγραφο καλύπτει και τα δύο, ενώ η έμμηνος ρύση ήταν μέχρι τώρα το παραμελημένο κομμάτι. Το μεγαλύτερο μέρος από ό,τι έγινε στις εταιρείες τα τελευταία χρόνια αφορούσε την εμμηνόπαυση, γεγονός που άφηνε απέξω μια εργαζόμενη 24 ετών με ενδομητρίωση.
Δεν είναι μεγάλο κόστος. Η φυσική παροχή, για έναν οργανισμό μεσαίου μεγέθους, κοστίζει ανά μήνα λιγότερο από μία ημέρα teambuilding τον χρόνο.
Τι προσφέρουμε εμείς
Η Femieko παρέχει διανομείς προϊόντων περιόδου για γραφεία, σχολεία, πανεπιστήμια, κλινικές, φαρμακεία, HoReCa και δημόσιους χώρους, με μηνιαία αναπλήρωση και ετήσια αναφορά αντικτύπου.
Οι διανομείς τοποθετούνται στον τοίχο ή στον πάγκο, λειτουργούν χωρίς ηλεκτρισμό και έρχονται προγεμισμένοι. Τα προϊόντα αναπλήρωσης είναι σερβιέτες και ταμπόν ατομικά συσκευασμένα, με πιστοποιημένο οργανικό βαμβάκι GOTS στα απορροφητικά στρώματα, κλινικά ελεγμένα ως υποαλλεργικά και μη ερεθιστικά. Η προσαρμογή με το λογότυπο του οργανισμού είναι δωρεάν για παραγγελίες από πέντε διανομείς και πάνω.
Εργαζόμαστε ήδη με συνεργάτες που κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα. Οι διανομείς προϊόντων περιόδου Femieko είναι τοποθετημένοι στα φαρμακεία Tei, όπου φτάνουν πιο κοντά στις γυναίκες που μπαίνουν καθημερινά στο φαρμακείο.
Αν αξιολογείτε τώρα τον οργανισμό σας σε σχέση με το ISO 45010, το πρακτικό κομμάτι είναι αυτό από το οποίο αξίζει να ξεκινήσετε.
Υπολογίστε το μηνιαίο κόστος για τον χώρο σας →
Συχνές ερωτήσεις
Είναι το ISO 45010 υποχρεωτικό;
Όχι. Είναι ένας εθελοντικός οδηγός, χωρίς πιστοποίηση. Γίνεται συμβατικά σχετικό όταν ένας πελάτης, ένας συνεργάτης ή μια διαδικασία προμηθειών το ζητά ρητά.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ISO 45010 και ISO 45001;
Το ISO 45001 είναι το γενικό πρότυπο διαχείρισης υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Το ISO 45010 ανήκει στην ίδια οικογένεια ISO 45000 και δίνει ειδικές οδηγίες για την έμμηνο ρύση και την εμμηνόπαυση, σχεδιασμένες να λειτουργούν μαζί με ένα υπάρχον σύστημα.
Εφαρμόζεται και σε μικρές εταιρείες;
Ναι. Ο ISO έχει συμπεριλάβει πρόσθετες οδηγίες ειδικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που δεν έχουν εξειδικευμένους πόρους HR ή υγείας στην εργασία.
Καλύπτει μόνο την εμμηνόπαυση;
Όχι. Καλύπτει ρητά τόσο την έμμηνο ρύση όσο και την εμμηνόπαυση.
Από πού ξεκινάμε, πρακτικά;
Από τη φυσική παροχή. Είναι ο μόνος τομέας του προτύπου που επιλύεται σε λίγες ημέρες, κοστίζει λίγο και παράγει άμεσο ορατό αποτέλεσμα. Τα υπόλοιπα, κουλτούρα και πολιτικές, χτίζονται παράλληλα.
Πηγές
- ISO, ανακοίνωση κυκλοφορίας, Σεπτέμβριος 2026: iso.org/news/2026/09/iso-45010-launch
- ISO 45010:2026, σελίδα του προτύπου: iso.org/standard/45010
- Η έρευνα που παραθέτει ο ISO: British Standards Institution, έρευνα σε 6.494 γυναίκες από επτά χώρες
