Το χάπι της επόμενης ημέρας: τι είναι, πότε λαμβάνεται, πόσες φορές τον μήνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί; Οδηγός για την επείγουσα αντισύλληψη

Αναμφίβολα, στη ζωή κάθε σεξουαλικά ενεργού ατόμου υπάρχουν στιγμές όπου τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως είχαν σχεδιαστεί — ένα προφυλακτικό μπορεί να σπάσει, ένα αντισυλληπτικό χάπι μπορεί να ξεχαστεί και οι αποφάσεις να παρθούν βιαστικά ή υπό την επίδραση της στιγμής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, πολλές γυναίκες αναρωτιούνται «τι είναι το χάπι της επόμενης ημέρας και πώς λειτουργεί;».

Η ιδέα της επείγουσας αντισύλληψης συνδέεται συχνά με πανικό· οι άνθρωποι αναζητούν πληροφορίες γρήγορα, μερικές φορές από αντικρουόμενες πηγές, και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παρανοήσεις. Εξακολουθούν να κυκλοφορούν πολλοί μύθοι γύρω από το χάπι της επόμενης ημέρας: άλλοι υποστηρίζουν ότι είναι επικίνδυνο για την υγεία, άλλοι ότι προκαλεί υπογονιμότητα ή ότι δρα οποιαδήποτε στιγμή μετά τη σεξουαλική επαφή. 

Το χάπι της επόμενης ημέρας ανήκει στην κατηγορία της επείγουσας αντισύλληψης, δηλαδή στις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη μιας εγκυμοσύνης μετά από σεξουαλική επαφή χωρίς προστασία ή όταν μια αντισυλληπτική μέθοδος έχει αποτύχει. Σε αντίθεση με τις συνήθεις αντισυλληπτικές μεθόδους(που χρησιμοποιούνται πριν ή κατά τη διάρκεια της επαφής), το χάπι της επόμενης ημέρας έχει σχεδιαστεί για να λαμβάνεται μετά τη σεξουαλική επαφή.

Ουσιαστικά, το χάπι της επόμενης ημέρας είναι μια λύση για απρόβλεπτες καταστάσεις.

Για να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί αυτή η μέθοδος και πότε είναι αποτελεσματική, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πώς προκύπτει μια εγκυμοσύνη. Η γονιμοποίηση συμβαίνει όταν ένα σπερματοζωάριο συναντά ένα ωάριο που απελευθερώνεται κατά την ωορρηξία. Η ωορρηξία συμβαίνει συνήθως μία φορά τον μήνα και το γόνιμο παράθυρο είναι σχετικά σύντομο. Η επείγουσα αντισύλληψη δρα κυρίως καθυστερώντας ή μπλοκάροντας την ωορρηξία, ώστε τα σπερματοζωάρια να μην μπορούν να γονιμοποιήσουν το ωάριο.

Το χάπι της επόμενης ημέρας: τι είναι και πώς λειτουργεί;

Το χάπι της επόμενης ημέρας είναι μια μορφή επείγουσας αντισύλληψης που περιέχει συνθετικές ορμόνες, οι οποίες επηρεάζουν προσωρινά τον έμμηνο κύκλο. Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες ουσίες είναι η λεβονοργεστρέλη και η οξική ουλιπριστάλη, δύο τύποι ορμονών που δρουν στους ορμονικούς μηχανισμούς που ευθύνονται για την ωορρηξία.

Ο βασικός ρόλος αυτών των φαρμάκων είναι να προλάβουν ή να καθυστερήσουν την απελευθέρωση του ωαρίου από την ωοθήκη·αν δεν πραγματοποιηθεί ωορρηξία, τα σπερματοζωάρια, που μπορούν να παραμείνουν βιώσιμα στο αναπαραγωγικό σύστημα για μερικές ημέρες, δεν θα μπορέσουν να συναντήσουν το ωάριο και δεν θα επέλθει γονιμοποίηση.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το χάπι της επόμενης ημέρας ΔΕΝ διακόπτει μια ήδη υπάρχουσα εγκυμοσύνη! Αν έχει ήδη γίνει γονιμοποίηση και το έμβρυο έχει εμφυτευθεί στη μήτρα, η επείγουσα αντισύλληψη δεν είναι πλέον αποτελεσματική. Για αυτόν τον λόγο, το χάπι της επόμενης ημέρας δεν θεωρείται φαρμακευτική άμβλωση, αλλά μέθοδος πρόληψης της γονιμοποίησης.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η επείγουσα αντισύλληψη είναι ασφαλής για την πλειονότητα των γυναικών και μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς σημαντικούς κινδύνους όταν λαμβάνεται σύμφωνα με τις ιατρικές συστάσεις.

Το χάπι της επόμενης ημέρας -  πότε λαμβάνεται;

Ο χρόνος λήψης είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του χαπιού της επόμενης ημέρας. Γενικά, όσο νωρίτερα ληφθεί το φάρμακο μετά από σεξουαλική επαφή χωρίς προστασία, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να προληφθεί η εγκυμοσύνη.

Τα χάπια με βάση τη λεβονοργεστρέλη είναι πιο αποτελεσματικά όταν λαμβάνονται μέσα στις πρώτες είκοσι τέσσερις ώρες, όμως μπορούν να χρησιμοποιηθούν έως και εβδομήντα δύο ώρες μετά τη σεξουαλική επαφή. Τα χάπια που περιέχουν οξική ουλιπριστάλη μπορεί να είναι αποτελεσματικά έως και εκατόν είκοσι ώρες, δηλαδή περίπου πέντε ημέρες.

Αυτό το χρονικό διάστημα σχετίζεται με τον τρόπο που λειτουργεί η ωορρηξία και με τη διάρκεια ζωής των σπερματοζωαρίων. Τα σπερματοζωάρια μπορούν να επιβιώσουν στο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα έως και πέντε ημέρες, πράγμα που σημαίνει ότι η γονιμοποίηση μπορεί να συμβεί ακόμη και αρκετές ημέρες μετά τη σεξουαλική επαφή.

Γι’ αυτό, η επείγουσα αντισύλληψη έχει σχεδιαστεί ώστε να δρα μέσα σε αυτό το διάστημα, πριν προλάβει να συμβεί η γονιμοποίηση.

Πόσο αποτελεσματική είναι η επείγουσα αντισύλληψη;

Η αποτελεσματικότητα του χαπιού της επόμενης ημέρας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων ο χρόνος λήψης και η φάση του έμμηνου κύκλου στην οποία βρίσκεται το άτομο. Μελέτες δείχνουν ότι τα χάπια με βάση τη λεβονοργεστρέλη μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εγκυμοσύνης κατά περίπου ογδόντα έως ενενήντα τοις εκατό, όταν λαμβάνονται γρήγορα μετά τη σεξουαλική επαφή.

Στην οξική ουλιπριστάλη αποδίδεται ελαφρώς υψηλότερη αποτελεσματικότητα σε ορισμένες μελέτες, ιδιαίτερα όταν λαμβάνεται πιο κοντά στον χρόνο της ωορρηξίας.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι το χάπι της επόμενης ημέρας δεν είναι αποτελεσματικό σε όλες τις περιπτώσεις. Αν η ωορρηξία έχει ήδη συμβεί πριν από τη λήψη, η γονιμοποίηση μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και παρουσία του φαρμάκου.

Για αυτόν τον λόγο, η επείγουσα αντισύλληψη θεωρείται εφεδρική μέθοδος και όχι μέθοδος αντισύλληψης ρουτίνας.

Παρενέργειες και ασφάλεια χρήσης

Οι περισσότερες γυναίκες ανέχονται καλά το χάπι της επόμενης ημέρας και οι παρενέργειες είναι συνήθως ήπιες και προσωρινές. Οι πιο συχνές αντιδράσεις περιλαμβάνουν ναυτία, κόπωση, ευαισθησία στο στήθος ή προσωρινές αλλαγές στον έμμηνο κύκλο.

Ορισμένα άτομα μπορεί να παρατηρήσουν ότι η περίοδος έρχεται νωρίτερα ή αργότερα από το συνηθισμένο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο κύκλος επανέρχεται στο φυσιολογικό τον επόμενο μήνα.

Οι διεθνείς ιατρικοί οργανισμοί θεωρούν την επείγουσα αντισύλληψη ασφαλή για περιστασιακή χρήση και υπογραμμίζουν ότι δεν επηρεάζει τη γονιμότητα μακροπρόθεσμα.

Συχνοί μύθοι για το χάπι της επόμενης ημέρας

Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους είναι η ιδέα ότι το χάπι της επόμενης ημέρας προκαλεί υπογονιμότητα. Οι ιατρικές μελέτες δεν έχουν βρει αποδείξεις που να στηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό. Η γονιμότητα επανέρχεται στο φυσιολογικό αμέσως μετά τη χρήση της επείγουσας αντισύλληψης.

Ένας ακόμη μύθος αφορά  το πόσες φορές μπορείς να πάρεις το χάπι της επόμενης ημέρας.  Αν και το χάπι της επόμενης ημέρας μπορεί να αποτρέψει μια εγκυμοσύνη σε επείγουσες περιστάσεις, η αποτελεσματικότητά του είναι χαμηλότερη από εκείνη των αντισυλληπτικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται σταθερά.

Υπάρχει επίσης η συχνή σύγχυση ανάμεσα στο χάπι της επόμενης ημέρας και στα χάπια άμβλωσης. Οι δύο αυτοί τύποι φαρμάκων έχουν εντελώς διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης και χρησιμοποιούνται σε διαφορετικά ιατρικά πλαίσια.

Συμπέρασμα

Το χάπι της επόμενης ημέρας αποτελεί μια σημαντική επιλογή επείγουσας αντισύλληψης που μπορεί να προλάβει μια εγκυμοσύνη όταν άλλες μέθοδοι έχουν αποτύχει ή δεν έχουν χρησιμοποιηθεί. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί και της χρονικής στιγμής κατά την οποία πρέπει να ληφθεί είναι ουσιαστική για τη σωστή χρήση αυτής της μεθόδου.

Η ενημέρωση και η πρόσβαση σε αξιόπιστες ιατρικές πηγές βοηθούν τους ανθρώπους να παίρνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για την αναπαραγωγική τους υγεία. Ταυτόχρονα, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και η χρήση σταθερών αντισυλληπτικών μεθόδων παραμένουν οι πιο αποτελεσματικοί τρόποι πρόληψης των ανεπιθύμητων κυήσεων.