Ο εμμηνορροϊκός κύκλος είναι μια απολύτως φυσική διαδικασία για εκατομμύρια γυναίκες και μας θυμίζει πόσο σύνθετο και ισχυρό είναι το γυναικείο σώμα. Παρότι η εμπειρία της περιόδου είναι κοινή και οικουμενική, τα προϊόντα υγιεινής εξελίσσονται διαρκώς, προσφέροντας στις γυναίκες νέες επιλογές: σερβιέτες, ταμπόν, κύπελλο περιόδου, δίσκος περιόδου και ειδικά εσώρουχα περιόδου σχεδιασμένα για αξιόπιστη προστασία από διαρροές.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η προσοχή των γυναικών έχει στραφεί κυρίως στην απορροφητικότητα των προϊόντων που χρησιμοποιούν, στην προσαρμοστικότητα του σχεδιασμού τους, στη διακριτικότητα και φυσικά στην τιμή. Πέρα όμως από αυτά τα συνήθη κριτήρια επιλογής, αρκετοί γιατροί επισημαίνουν ότι τα συμβατικά προϊόντα ενδέχεται να κρύβουν πιθανούς κινδύνους για την υγεία, οι οποίοι δεν αναφέρονται πάντα ξεκάθαρα στη συσκευασία.
Αξίζει να δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή στην παρουσία διοξινών στις συμβατικές σερβιέτες και τα ταμπόν, δηλαδή τοξικών ουσιών που προκύπτουν κυρίως από τις μεθόδους χημικής λεύκανσης που χρησιμοποιεί η βιομηχανία.
Τι είναι οι διοξίνες και γιατί πρέπει να μας απασχολούν περισσότερο;
Οι διοξίνες είναι εξαιρετικά τοξικές χημικές ενώσεις που προκύπτουν από διάφορες βιομηχανικές διεργασίες, όπως η λεύκανση με χλώριο και η καύση ορισμένων υλικών που περιέχουν χλώριο. Η κατηγορία των διοξινών περιλαμβάνει πολλές ενώσεις, όμως οι πιο επιβλαβείς είναι οι πολυχλωριωμένες διβενζοδιοξίνες (PCDD), και ιδιαίτερα η 2,3,7,8-τετραχλωροδιβενζοδιοξίνη (TCDD), μια ένωση που θεωρείται από τις πιο τοξικές χημικές ουσίες που έχει δημιουργήσει ο άνθρωπος και έχει συνδεθεί με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως ορμονικές και ανοσολογικές διαταραχές.
Αρκετές επιστημονικές μελέτες, μεταξύ των οποίων και έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2011 στο Environmental Health Perspectives, υπογραμμίζουν ότι η χρόνια έκθεση σε διοξίνες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ενδομητρίωσης, διαταραχών του αναπαραγωγικού συστήματος, δυσλειτουργιών του ανοσοποιητικού, ακόμη και αναπτυξιακών ανωμαλιών στην περίπτωση εγκύων γυναικών. Επιπλέον, ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι τα αυξημένα επίπεδα διοξινών μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος, με πιθανές μακροχρόνιες συνέπειες για τη γυναικεία υγεία.
Πώς καταλήγουν οι διοξίνες στις σερβιέτες και στα ταμπόν;
Η διαδικασία χημικής λεύκανσης αποτελεί τη βασική πηγή διοξινών στα συμβατικά προϊόντα περιόδου. Τα περισσότερα κατασκευάζονται από μείγμα βαμβακιού και συνθετικών ινών, όπως η βισκόζη, και για να αποκτήσουν λευκό χρώμα και να απομακρυνθούν τυχόν ίχνη ακαθαρσιών, οι παραγωγοί χρησιμοποιούν χλώριο ή παράγωγά του, μεθόδους που παράγουν διοξίνες. Ακόμη και όταν οι εταιρείες εφαρμόζουν διαδικασίες λεύκανσης ”χωρίς στοιχειακό χλώριο”, μπορεί να προκύψουν χημικά παραπροϊόντα που περιέχουν ίχνη διοξινών.
Έκθεση της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) το 2019, η οποία αναφέρθηκε αργότερα σε διάφορες δημοσιεύσεις, εντόπισε ανιχνεύσιμες, αν και μικρές, ποσότητες διοξινών στα ταμπόν. Παρότι τα επίπεδα ήταν κάτω από τα επίσημα όρια, το ζήτημα είναι ότι ακόμη και η ελάχιστη μακροχρόνια έκθεση μπορεί να έχει σημαντική σωρευτική επίδραση. Στην περίπτωση της σερβιέτας και του ταμπόν, η επαφή είναι άμεση και επαναλαμβανόμενη, ενώ η κολπική περιοχή χαρακτηρίζεται από αυξημένη απορρόφηση, γεγονός που ενισχύει την τοξική δράση των διοξινών στον οργανισμό.
Οι επιπτώσεις στην υγεία
Κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά στις τοξίνες και υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να εντείνουν τις αρνητικές επιδράσεις — από τη γενετική προδιάθεση έως το συνολικό επίπεδο έκθεσης σε ρύπους από το περιβάλλον και άλλα προϊόντα. Όταν όμως μιλάμε για προϊόντα προσωπικής και ευαίσθητης υγιεινής, η προφύλαξη πρέπει να έρχεται πρώτη, καθώς η κολπική περιοχή είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του γυναικείου σώματος.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Women’s Health το 2012, γυναίκες που χρησιμοποίησαν για πολλά χρόνια σερβιέτες και ταμπόν λευκασμένα με χλώριο παρουσίασαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, συμπτώματα που σχετίζονται με το σύνδρομο τοξικού σοκ (TSS) και επαναλαμβανόμενες κολπικές λοιμώξεις, πιθανώς λόγω διαταραχής της ισορροπίας της φυσιολογικής χλωρίδας. Παρότι οι παράγοντες που οδηγούν σε αυτές τις καταστάσεις είναι πολλοί και δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στην παρουσία διοξινών, η μελέτη εφιστά την προσοχή στη συνδυαστική επίδραση που μπορεί να έχουν πολλαπλές χημικές ουσίες στην κολπική περιοχή. Επιπλέον, το σύνδρομο τοξικού σοκ, αν και σπάνιο, έχει συσχετιστεί σε ορισμένες έρευνες με τη χρήση υπεραπορροφητικών ταμπόν, καθώς και με ακατάλληλο χειρισμό ή με αραιή αλλαγή τους.
Πέρα από τις πιθανές λοιμώξεις, οι διοξίνες διαταράσσουν και την ορμονική ισορροπία. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και δημοσιεύθηκε στο Human Reproduction συνέδεσε τις υψηλές ποσότητες διοξινών στον οργανισμό με την ενδομητρίωση — μια επώδυνη και σύνθετη πάθηση, κατά την οποία ενδομητρικός ιστός αναπτύσσεται έξω από τη μήτρα. Παρότι η έρευνα συνεχίζεται ώστε να κατανοηθούν πλήρως οι μηχανισμοί, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι διοξίνες μπορεί να παίζουν ρόλο στην εμφάνιση ή την επιδείνωση της νόσου, επηρεάζοντας τη γονιμότητα και την ποιότητα ζωής πολλών γυναικών.
Γιατί ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΤΙΜΟ να επιλέγετε προϊόντα χωρίς χημική λεύκανση;
Σε μια τόσο πολυδιάστατη αγορά, είναι πράγματι δύσκολο να βρείτε προϊόντα που να εγγυώνται 100% απουσία επιβλαβών ουσιών. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερα brands χρησιμοποιούν εναλλακτικές μεθόδους λεύκανσης ή αποφεύγουν το χλώριο και τα παράγωγά του, ενώ παράλληλα επικοινωνούν με διαφάνεια την προέλευση των πρώτων υλών τους.
Για μεγαλύτερη ασφάλεια, αξίζει να αναζητάτε ετικέτες που αναγράφουν ”χωρίς στοιχειακό χλώριο” ή ”χωρίς λεύκανση με χλώριο” και να ενημερώνεστε για τη διαδικασία παραγωγής. Μια όσο το δυνατόν πιο σύντομη και ξεκάθαρη λίστα συστατικών είναι ένα θετικό σημάδι.
Το οργανικό βαμβάκι, μια επιλογή που αξίζει να εξετάσετε
Μια εναλλακτική που κερδίζει συνεχώς έδαφος και θεωρείται πιο ασφαλής στη συζήτηση γύρω από τις διοξίνες είναι η χρήση οργανικού βαμβακιού. Το οργανικό βαμβάκι καλλιεργείται χωρίς χημικά φυτοφάρμακα, συνθετικά λιπάσματα και γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, ενώ η επεξεργασία του αποφεύγει τις τοξικές ουσίες.
Επιπλέον, το οργανικό βαμβάκι που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία των επαναχρησιμοποιούμενων σερβιετών περιόδου Femi.Eko® επιτρέπει στο δέρμα να αναπνέει καλύτερα, μειώνει τον κίνδυνο ερεθισμών και είναι πιο φιλικό προς την κολπική χλωρίδα. Δεν είναι λίγες οι γυναίκες που πέρασαν από τα συμβατικά προϊόντα στις οργανικές επιλογές και ανέφεραν λιγότερη ενόχληση, λιγότερους ερεθισμούς και λιγότερες αλλεργικές αντιδράσεις — κάτι που μπορεί να εξηγείται από τη μειωμένη έκθεση σε σκληρές χημικές ουσίες.
Η ενημέρωση είναι η καλύτερη μορφή προστασίας
Σήμερα, που η πληροφορία είναι άμεσα προσβάσιμη, είναι σημαντικό κάθε γυναίκα να γνωρίζει τις επιλογές της και να λαμβάνει τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τα προϊόντα περιόδου που χρησιμοποιεί.
Οι ανοιχτές συζητήσεις γύρω από θέματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ”ταμπού” οδηγούν σε μεγαλύτερη επίγνωση των κινδύνων και της ανάγκης για προστασία. Η интимή υγεία πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, και η γνώση αυτών των λεπτομερειών μπορεί να μας βοηθήσει να αλλάξουμε τις καταναλωτικές μας συνήθειες και να επιλέγουμε προϊόντα που σέβονται το σώμα μας και το περιβάλλον.
Επιπλέον, είναι χρήσιμο να συζητάμε με ειδικούς: τον/τη γυναικολόγο, τον/τη φαρμακοποιό ή ακόμη και συμβούλους με εξειδίκευση σε φυσικά και οργανικά προϊόντα. Μπορούν να σας προσφέρουν εξατομικευμένες συμβουλές, συστάσεις και επιπλέον πληροφορίες για τη σύνθεση και την ασφάλεια διαφορετικών brands. Ένας ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος είναι επίσης μια καλή ευκαιρία να θέσετε ερωτήσεις σχετικά με τη σχέση ανάμεσα στα προϊόντα περιόδου και την ευαίσθητη υγεία σας.
