Ο εμμηνορροϊκός κύκλος είναι μια φυσική διαδικασία για εκατομμύρια γυναίκες, μια περίοδος που μας υπενθυμίζει την πολυπλοκότητα και τη δύναμη του γυναικείου οργανισμού. Παρά το γεγονός ότι η εμπειρία της περιόδου είναι κοινή και καθολική, τα ειδικά προϊόντα υγιεινής συνεχίζουν να εξελίσσονται διαρκώς, προσφέροντας στις κυρίες νέες σειρές σερβιετών, ταμπόν, κυπέλλων περιόδου και ειδικά σχεδιασμένων εσωρούχων για προστασία από τις διαρροές.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η προσοχή των γυναικών στρέφεται κυρίως στην απορροφητική ικανότητα των χρησιμοποιούμενων προϊόντων, στην προσαρμοστικότητα του σχεδιασμού, στον παράγοντα της διακριτικότητας και στην τιμή τους. Παρά αυτά τα συνήθη κριτήρια επιλογής, δεν είναι λίγοι οι γιατροί που εφιστούν την προσοχή στο γεγονός ότι τα συμβατικά προϊόντα έχουν πιθανούς κινδύνους για την υγεία που δεν αναγράφονται (απαραίτητα) στη συσκευασία.
Θα πρέπει να μας απασχολεί περισσότερο η παρουσία διοξινών στις συμβατικές σερβιέτες και ταμπόν, τοξικών ουσιών που εμφανίζονται, κυρίως, ως αποτέλεσμα των μεθόδων χημικής λεύκανσης που χρησιμοποιεί η βιομηχανία.
Τι είναι οι διοξίνες και γιατί πρέπει να μας απασχολούν περισσότερο;
Οι διοξίνες είναι εξαιρετικά τοξικές χημικές ενώσεις, που προκύπτουν από διάφορες βιομηχανικές διεργασίες (συμπεριλαμβανομένης της λεύκανσης με χλώριο και της καύσης ορισμένων υλικών που περιέχουν χλώριο). Η κατηγορία των διοξινών περιλαμβάνει πολλές ενώσεις, αλλά οι πιο επιβλαβείς είναι οι πολυχλωροδιβενζοδιοξίνες (PCDD), ιδίως η 2,3,7,8-τετραχλωροδιβενζοδιοξίνη (TCDD), μια ένωση που έχει καταταχθεί ως μία από τις πιο τοξικές χημικές ουσίες που δημιούργησε ο άνθρωπος και συνδέεται με σοβαρά προβλήματα υγείας (ορμονικές και ανοσολογικές διαταραχές).
Πολλές επιστημονικές μελέτες, μεταξύ των οποίων μια έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2011 στο Environmental Health Perspectives, υπογραμμίζουν το γεγονός ότι η χρόνια έκθεση σε διοξίνες μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο ενδομητρίωσης, διαταραχών του αναπαραγωγικού συστήματος, διαταραχών του ανοσοποιητικού συστήματος, ακόμη και αναπτυξιακών ανωμαλιών σε έγκυες γυναίκες. Επίσης, ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι τα αυξημένα επίπεδα διοξινών μπορούν να επηρεάσουν τις ενδοκρινικές λειτουργίες, γεγονός που μπορεί να έχει μακροχρόνιες συνέπειες για την υγεία των γυναικών.
Πώς καταλήγουν οι διοξίνες στις σερβιέτες και τα ταμπόν;
Η διαδικασία χημικής λεύκανσης αποτελεί την κύρια πηγή διοξινών στα συμβατικά προϊόντα περιόδου. Τα περισσότερα από αυτά κατασκευάζονται από ένα μείγμα βαμβακιού και συνθετικών ινών (όπως η βισκόζη), και για το λευκό χρώμα και την εξάλειψη οποιωνδήποτε ιχνών ακαθαρσιών, οι παραγωγοί χρησιμοποιούν χλώριο ή παράγωγα αυτού, μεθόδους που παράγουν διοξίνες. Ακόμη και όταν οι εταιρείες χρησιμοποιούν διαδικασίες λεύκανσης «χωρίς στοιχειώδες χλώριο», μπορεί να εμφανιστούν χημικά υποπροϊόντα που περιέχουν ίχνη διοξινών.
Μια έκθεση της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) το 2019, που αναφέρθηκε αργότερα σε διάφορες δημοσιεύσεις, εντόπισε ανιχνεύσιμες, αν και μικρές, ποσότητες διοξινών στα ταμπόν. Ακόμη και αν το επίπεδο αυτών ήταν κάτω από τα επίσημα πρότυπα, το πρόβλημα είναι ότι ακόμη και η ελάχιστη μακροχρόνια έκθεση μπορεί να προκαλέσει σημαντικά σωρευτικά αποτελέσματα. Στην περίπτωση των σερβιετών και των ταμπόν, η επαφή είναι άμεση και επαναλαμβανόμενη, και η κολπική περιοχή χαρακτηρίζεται από αυξημένο ρυθμό απορρόφησης, γεγονός που ενισχύει τον τοξικό ρόλο των διοξινών στον οργανισμό.
Επιπτώσεις στην υγεία
Κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά στις τοξίνες και υπάρχουν πολλοί παράγοντες που (μπορούν να) ενισχύσουν τις αρνητικές επιπτώσεις – από τη γενετική προδιάθεση, μέχρι το γενικό επίπεδο έκθεσης σε ρύπους από το περιβάλλον και άλλα προϊόντα. Όμως, όταν συζητάμε για προϊόντα προσωπικής υγιεινής, η προσοχή πρέπει να είναι στην πρώτη θέση, δεδομένου ότι η κολπική περιοχή είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα μέρη του γυναικείου σώματος.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Women’s Health το 2012, γυναίκες που χρησιμοποίησαν επί πολλά χρόνια σερβιέτες και ταμπόν λευκασμένα με χλώριο παρουσίασαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, συμπτώματα που σχετίζονται με το σύνδρομο τοξικού σοκ (TSS) και επαναλαμβανόμενες κολπικές λοιμώξεις, πιθανώς λόγω ανισορροπιών της κολπικής χλωρίδας. Ενώ οι παράγοντες που προκαλούν αυτές τις καταστάσεις είναι πολλαπλοί και δεν μπορούν να περιοριστούν μόνο στην παρουσία διοξινών, η μελέτη εφιστά την προσοχή στην συνδυασμένη επίδραση που μπορεί να έχουν πολλαπλές χημικές ουσίες στην κολπική περιοχή. Επίσης, το σύνδρομο τοξικού σοκ, αν και σπάνιο, έχει συσχετιστεί σε ορισμένες έρευνες με τη χρήση υπεραπορροφητικών ταμπόν και με την ακατάλληλη χρήση ή την σπάνια αλλαγή τους.
Εκτός από τις πιθανές λοιμώξεις, οι διοξίνες διαταράσσουν την ορμονική ισορροπία. Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και δημοσιεύθηκε στο Human Reproduction συσχέτισε τις υψηλές ποσότητες διοξινών στον οργανισμό με την ενδομητρίωση – μια επώδυνη και πολύπλοκη πάθηση, που συνίσταται στην ανάπτυξη ενδομητρικού ιστού εκτός της μήτρας. Αν και ακόμα γίνονται έρευνες για να κατανοηθούν πλήρως οι μηχανισμοί, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι διοξίνες μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην εκδήλωση ή την επιδείνωση αυτής της ασθένειας, επηρεάζοντας τη γονιμότητα και την ποιότητα ζωής πολλών γυναικών.
Γιατί ΕΝΔΕΙΚΝΥΤΑΙ να επιλέγετε προϊόντα χωρίς χημική λεύκανση;!
Σε μια τόσο διαφοροποιημένη αγορά φαίνεται αρκετά δύσκολο να βρει κανείς προϊόντα που να εγγυώνται 100% την απουσία επιβλαβών ουσιών. Ωστόσο, οι μάρκες που χρησιμοποιούν εναλλακτικές μεθόδους λεύκανσης ή αποφεύγουν το χλώριο και τα παράγωγά του, και που επικοινωνούν με διαφάνεια σχετικά με την πηγή των πρώτων υλών, αυξάνονται συνεχώς.
Για μεγαλύτερη ασφάλεια, δεν βλάπτει να αναζητούμε ετικέτες που αναφέρουν «χωρίς στοιχειώδες χλώριο» ή «χωρίς λεύκανση με χλώριο» και να ενημερωνόμαστε για τη διαδικασία παραγωγής. Μια όσο το δυνατόν συντομότερη και σαφέστερη λίστα συστατικών αποτελεί θετικό σημάδι.
Βιολογικό βαμβάκι, μια λύση που αξίζει να ληφθεί υπόψη
Μια ολοένα και πιο δημοφιλής και ασφαλής εναλλακτική λύση στο πλαίσιο της συζήτησης για τις διοξίνες είναι η χρήση βιολογικού βαμβακιού. Το βιολογικό βαμβάκι καλλιεργείται χωρίς χημικά φυτοφάρμακα, συνθετικά λιπάσματα και γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, και η διαδικασία επεξεργασίας αποφεύγει τις τοξικές ουσίες.
Επιπλέον, το βιολογικό βαμβάκι που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία επαναχρησιμοποιούμενων σερβιετών Femi.Eko® επιτρέπει στο δέρμα να αναπνέει καλύτερα, ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο ερεθισμών και είναι πιο ήπιο με την κολπική χλωρίδα. Δεν είναι λίγες οι γυναίκες που έχουν στραφεί από τα συμβατικά στα βιολογικά προϊόντα και έχουν αναφέρει μείωση της δυσφορίας, των ερεθισμών και των αλλεργιών, πτυχές που μπορούν να εξηγηθούν από τη μείωση της έκθεσης σε σκληρές χημικές ουσίες.
Η εκπαίδευση, η καλύτερη μορφή προστασίας
Επειδή οι πληροφορίες είναι άμεσα προσβάσιμες, είναι σημαντικό κάθε γυναίκα να γνωρίζει τις επιλογές της και να λαμβάνει ενημερωμένες αποφάσεις σχετικά με τα προϊόντα περιόδου που χρησιμοποιεί.
Οι ανοιχτές συζητήσεις για θέματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «ταμπού» οδηγούν σε καλύτερη συνειδητοποίηση των κινδύνων και της ανάγκης για προστασία. Η οικεία υγεία πρέπει να είναι προτεραιότητα, και η γνώση αυτών των λεπτομερειών μπορεί να μας βοηθήσει να αλλάξουμε τις καταναλωτικές μας συνήθειες και να επιλέξουμε προϊόντα που σέβονται το σώμα μας και το περιβάλλον.
Επιπλέον, είναι χρήσιμο να συζητάμε με ειδικούς: τον γυναικολόγο, τον φαρμακοποιό ή ακόμα και εξειδικευμένους συμβούλους σε φυσικά και βιολογικά προϊόντα. Αυτοί μπορούν να προσφέρουν εξατομικευμένες συμβουλές, συστάσεις και πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τη σύνθεση και την ασφάλεια διαφόρων εμπορικών σημάτων. Ένας ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος είναι μια καλή ευκαιρία να θέσετε ερωτήσεις σχετικά με τη σχέση μεταξύ των προϊόντων περιόδου και της οικείας υγείας.
